Skip to main content

Posts

Showing posts from 2010

Kendi işini kurmadan önce kaç yıl çalışmalı?

Üniversite bitsin, 2 yıl kurumsal bir firmada çalışacağım... Sonra kendi işimi kuracağım.. Bu sanırım en çok inanılan 4. sınıf hurafesidir. Bu inancın neden çok büyük ihtimalle gerçekleşmediğini şöyle açıklayabiliriz.

Alacağınız risk büyür.
Yeni iş kurarken, yatırılacak para, enerji kadar önemli bir noktada fırsat maliyetidir. Yani 2 sene bir yerde çalıştıysanız ve kafanız da çalışıyorsa giriş maaşınız %30 ile %100 oranında artması büyük ihtimaldir. Önceden şirketin kuruluş yılında ayda 10 x kazanmanız sizi tatmin edecekken 2 yıl sonrası senaryosunda 13 x veya 20 x'den aşağısı sizi tatmin etmeyecektir. Bu da aldığınız riski büyütecektir.

Kurumsallığı öğrenirsiniz veya kurumsallıkta öğrenemezsiniz. 
Yeni girişimin ruhunda kurumsallık yoktur. Herkes telefona bakar, acil gitmesi gereken dökümanı patron götürür. Kendi çayını kendin yaparsın, fotokopini çekmek için kırtasiyeye bile gidebilirsin. Bunlar daha çok rahatsız edebilir... Attan inip eşşeğe binmek zor gelebilir. Daha doğru bir d…

Durban Havalimanı'nda Satılık Kuduzela - (vuvuzela)

2010 Dünya Kupası için Güney Afrika'ya (Cocacola'nın 90 Türk Kafilesi ile) gitmiştim. Çok güzel birkaç gün geçirmiştik. Hediyelik eşya satan bir dükkana girip dönüş için bazı hediyeler alıyordum. Zaten Dünya'nın birçok şehrindeki gibi Durban'daki hediyelik eşya satan yerler de Çin malları ile doluydu. Hediyelik eşyaların arasında kuduzela (bkz. http://en.wikipedia.org/wiki/Kudu) diye bir ürün gördüm. 10 dk pazarlık sonunda adedi USD 120'den 2 (mağazadakilerin hepsi) tane almıştım.

Bunları satarım diye planlıyordum. Tabi ilk olarak aklıma Türkiye'de satmak gelmişti. Durban Havalimanı'ndayken bir anda aklıma dış hatlar terminalinde satmak geldi. Birçok turist elinde magnetler veya formalarla ülkelerine dönüyordu ve burası güzel bir pazardı :).
Laptopumla hemen ORIGINAL KUDUZELA FOR SALE sloganlı powerpoint sunumları yaptım ve herkesin görmesi için dış hat terminaline giden yürüyen merdivenin başında ayakta durarak laptopumdaki sunumu gösteriyordum. Çok geçmed…

Cips ve Islak mendil

Resimdeki hanım mutlu bir şekilde cipsini yiyor. Birazdan ıslak mendile ihtiyacı olacak. Daha çok yetişkinleri hedef alan cips kutularından çıkacak veya ambalajına yapıştırılmış bir adet ıslak mendil çok fazla gönül feth edebilir.
Başlıca cips üreticileri; yaparsanız severek yeriz, elimizi de sonrasında pantolonumuza sürmek zorunda kalmayız.
http://www.fritolay.com.tr/
http://www.kraftfoods.com.tr
http://www.pg.com.tr

Islak mendilin birim fiyatı da 2 Krş. Tasoyu atan tesis, ıslak mendili de atar bence.

En İyisi

EN İYİSİ


Dağ tepesinde bir çam olamazsan
Vadide bir çalı ol.
Fakat, oradaki en iyi büyük çalı sen olmalısın.
Çalı olamazsan bir ot parçası ol,
Bir yola neş’e ver.
Bir misk çiçeği olamazsan bir saz ol.
Fakat, gölün içindeki en canlı saz sen olmalısın.
Hepimiz kaptan olamayız, bazılarımız tayfa olmaya mecburuz.
Dünyada hepimiz için birer şey var.
Yapacağımız iş, size en yakın olan iştir.
Cadde olamazsan patika ol.
Güneş olamazsan yıldız ol.
Kazanmak, yahut kaybetmek ölçü ile değildir.
Sen her neysen, onun en iyisi olmalısın…

Douglas Malloch

Bence yapıyor olduğumuz işin en iyisini yapmaya çalışmak bir meditasyon gibidir. Hem aklınızı alır götürür, hem de başarıya götürür. Sakıp Sabancı'nın da çok sevdiğim bir sözü var. Çalışma masamda durur bu yazı.. "Hiçbir işi "Kıyısından Köşesinden Tutmayın." Yapacağınız iş ne ise, küçümsemeden ona sahip çıkın."

Şirket hafızası

Girişiminiz küçük veya büyük olsun farketmez. Mutlaka şirket hafızası oluşturmanızı öneriyorum. Sadece kendiniz için bile bunu oluşturmalısınız. Bunun için online araçlar var. Buraya şiketinizi kurarken yaşadıklarınızı, önemli epostalarınızı yapıştırın. Sadece siz değil, personelleriniz de bu programlara katılsın ve hangi işi nasıl yaptıklarını bu yazılımların içinde anlatsınlar. Örn: Bugün için şirkete bir personeli siz arıyor olabilirsiniz. Buraya not edin, Satış için birini kariyer.net aracılığı ile kolay bulunurum, Çay - temizlik işlerine bakacak biri elemanonline.net, yazılımcı, sosyal medyacı birini arıyorsam friendfeed.com'dan aramalıyım. İşleriniz büyüyüp de bir IK personeli aldığınızda bu sayede ona bir miras bırakabilirsiniz. Birkaç yıl sonra baktığınızda nereden nereye geldiğinizi daha net göreceksiniz. Bu sadece sizin için yapılacak bir çalışma değil, aynı zamanda şirketinize yeni katılacak kişiler için de hızlı bir oryantasyon olacaktır. Şirketinin tarihini hızlıca ok…

Hurriyet IK ve Young CEO Club

Birkaç genç gişimicinin kurduğu ve beni de davet ettikleri bir oluşum olur YCC (Young CEO Club). CEO'nun tanımını hepimiz biliyoruz ama ismin yine de böyle olmasına karar verilmişti. :) Bu güzel arkadaşlarla en azından ayda bir defa buluşuyor, yaptığımız, yapıyor olduğumuz işlerden bahsediyorduk. Kendi aramızda dayanışma var ve ticaret de yapıyoruz. Aynı zamanda üniversitelere gidip girişimcilik üzerinde konuşmalar da yapıyoruz. Bu benim için çok önemli bir olay. Üniversite yıllarımda bir konferansa katılmıştım. Konuşmacı "İçinizde kimler mezun olduktan sonra çok uluslu bir firmada çalışmak ister?" diye sorduğunda salonun neredeyse yüzde doksanı parmak kaldırıyordu. Üniversiteden mezun olan her kes bir boşluğu dolduracak kişi oluyor. Halbuki resimde gördüğünüz kişiler 7 boşluk doldurmaktansa Ağustos 2010 itibari ile yaklaşık 60 boşluk (iş imkanı) yarattılar. Bu mantığı üniversite öğrencilerine de daha şişmanlayıp kelleşmeden vermek istiyoruz. Bu senenin başında hepberabe…

Kasım ayı ve Mini Etek.

Tarayıcımın açılış sayfasında her hafta güncellenen Google Insights for Search vardır. Her hafta ABD'de hangi ürünler için yüksek ivmeli arama hacmi yapılmış takip ederim. Çoğu zaman ilk görüşte mantıklı gelir tablo. Örn. Okullar açılırken bilgisayar modelleri üst sıralara geçer. Haziran ayı başında "bikini" listenin başlarına geçer vs.. Fakat bazen böyle ilginç arama sonuçları da karşıma çıkıyor. Ekimin ortasında mini etek neden bu kadar çok aranır? Tabi işin garibi, mini skirt öbeğini İngiltere verilerinde aratınca çok farklı tablo çıkıyor, Ekim ayının orada hiç önemi yok. Sonra alttaki tabloya bakıyorum.. Şaşırtıcı her sene mi aynı zamanda etek aratılır?
Google resimlere de mini skirt October yazınca, Amerikanın eğlenceli bayramı Halloween resimleri çıktı ve olay anlaşıldı. Kış mevsiminin geldiği bu zamanlarda listede elektrikli battaniyenin altında mini etek görmek insanı meraklandırıyor ve 40 dakikasını kemirebiliyor. Pek akla gelmez ama Amerika'da kışın mini e…

Girişimcilik Testi

KOSGEB'in girişimciler için birçok hibesi, ücretsiz semineri veya fuar destek programları vardır. Bunları zaten http://www.kosgeb.gov.tr adresinden takip edebiliyoruz. Bir işe başlamadan önce o işe uygun kişimiyiz bilmemiz lazım. Postacı olmaksa hayalin, yürümeye razı mısın? İlk okul öğretmeni olmaksa hayalin, çocukları sever misin? 
Girişimci olmaksa hayalin bu iş için doğru kişi misin? Tabi ki aşağıdaki sorular da cevapları da kutsal bir kitaptan alınma değil ama büyük ölçüde (çevremdekileri gözlemlerime göre) doğru.



Soruların her birinin cevaplarının farklı puanları var. Sayfanın en altında da katsayılarını veriyorum. 100 puan ideal Girişimciyi temsil ederken, 0 puan da ideal Gymnosophists'i tanımlıyor.

1)Bir ürün/hizmeti üretmeyi planlarken sizi ne cezbeder? a.Riskin yüksek olması b.Rekabetin olmaması c.Bildiğiniz bir iş kolunda yer alması d.Kârlılığın yüksek olması
2)Rekabete dayalı bir oyun oynadığınızda sizin ilgi odağınız aşağıdakilerden hangisi olur? a.Oyunu ne kadar iyi …

Sosyal Girişimcilik - Haiti örneği

12 Ocak 2010'da akşam saat 5'de Haiti'de büyük bir deprem oluyor. O gece haberi izleyen Kızılhaç yetkililerinden biri, ABD'de sabah uyanan insanların duyacakları ilk haberin bu olacağını biliyor ve birşeyler yapmak isteyecek olan kişiler için bir formul üretiyor. 90999 numaralı telefona haiti yazan bir SMS gönderdiklerinde, Haiti'ye ulaşacak 10 dolar para bağışlamış olacaklar. Bu fikri ve işin alt yapısını bir gecede hazırlayıp sabaha yetiştiriyorlar. Sabah da yapılan kampanyayı sirküle etmeye başlıyorlar. Fikir sayesinde birkaç yüz bin dolar, hatta iyi gidersen milyon dolar yardım bile toplayabiliriz diye düşünüyorlar. Kampanyaya sosyal medya hızlı şekilde destek veriyor. Sosyal medyada bu kadar çok yayılan bir konuya tabi ki geleneksel medya da yer vermeye başlıyor. Bunların bir sonucu olarak 3 milyondan fazla Amerikalı cep telefonuyla 10 dolar bağış yapıyor. Haiti deprem mağdurları için kısa bir sürede 30 milyon dolardan fazla bağış toplanıyor.
Her ne kadar depr…

Çevremizdeki Fırsatları Görebilmek

Tina SEELIG, What I Wish I Knew When I Was 20 adlı kitabında öğrencilerine bir ödev veriyor. Öğrenciler 4 - 6 kişilik gruplar oluşturuyorlar. Toplamda da 14 takım var. Her takım içinde sadece 5 dolar olan bir zarf alıyor. Takımların Çarşamba akşamından Pazar gecesine kadar zamanları var. İstedikleri kadar düşünebilir, plan yapabilirler. Fakat yatırımları olan zarfı açtıkları andan itibaren sadece 2 saatleri var. Amaç zarfın içindeki 5 doları en yüksek değere ulaştırmak. Bu sayede fırsatları tanımlama ve değer yaratma üzerine düşünebilecekler. Pazartesi sabahı her takım 3 dakika sunum yapacak. Ne iş yaptıklarını, nasıl para kazandıklarını anlatacaklar.

Bu durumda siz ne yapardınız? Elinizde 5 dolar varsa sizce 2 saatte ne kadar para yapabilirsiniz?

Takımlar acaba ne kadar kazandılar? Tahminleriniz nedir? 50 dolar mı? 100 dolar mı? 
En fazla kazanan takım Pazartesi sınıfa 650 dolar para ile gelmiş. Bütün takımların ortalama kazançları ise 200 dolar.

En çok para kazanan takımlar 5 dola…

Akıncı Ruhlar

Metin ol oğlum gazozcu
Dökülen gazoz
Kırılan gazoz şişesi olsun
Zararın hadi bilemedin
Üç buçuk lirayı bulsun
Bir hafta dişini sıkar
Daha çok çalışırsın
Yeter ki akıncı ruhun bozulmasın
Teşebbüs gücün azalmasın
Rockfeller de böyle zengin oldu
Çalışan kazanır oğlum gazozcu...

Melih Cevdet Anday

Girişimcilere 7 küçük öneri

Öneri 1: Küçük olun

Her sektörde büyük firmalar vardır. Fakat büyük firmalar müşterilerine yeterince ilgi göstermezler, gösteremezler. Siz her müşterinizi ismi ile tanıyın. Büyük rakipleriniz enerjilerini içsel problemlerini çözmek için harcarken siz müşterilerinizle ilgilenin, pazarlama yapın. El yazınız ile hayırlı olsun veya güle güle kullanın yazmanız bile fark yaratacaktır.

Öneri 2: Seyahat edin

Dış pazarlarda neler oluyor takip edin. Google alert kullanın ve Uzak doğudaki fuarlardan haberdar olun. Paranız varsa gidip keşfedin, paranız yoksa bavul ticareti yaparak masraflarınızı çıkarın.
Çin, Hindistan ve büyüyen diğer pazarları yakından gözlemleyin bu pazarlar Türk girişimcileri için büyük fırsatlar barındırıyor.
Ufak da olsa bir ayağınız yurt dışında olsun. Hiç beklemediğiniz fırsatlar her an karşınıza çıkabilir.
Ajda Pekkan modeli hala başarılı oluyor.

Öneri 3: Akıllı çalışın

Bir çok yeni kurulan şirket öncelikle birim maliyetlerine odaklanır. Halbuki beyaz t-shirt deneyi…

Benim cebimden çıkmıyor ki

Şuanda askerdeyim ve her sabah güne hem kötü hem de iyi başlıyorum. Sabahları sakal tıraşı olurken 16 musluk olan tuvalette bütün musluklar sonuna kadar açık şekilde insanlar tıraş oluyor. Bu sahne her sabah morali bozmaya yetiyor. Mutlu eden kısım ise her gün bir yanımdaki adamı uyarıyorum. Suyu hoyrat kullanmasın diye. Refleks midir bilmem hepsi ilk önce suyu kısmayı (kapatmak demiyorum, sadece debisini azaltmak) reddediyor. Niye kısmıyorsun deyince de benim cebimden çıkmıyor ki diyor. Ama senin çocuklarına az su kalacak, belki yaşlanınca bir şişe suya 10 ekmek parası vereceksin diyorum. Abi o zamana kim öle kim kala diye cevap alıyorum. Biraz daha uğraşınca o su kısılıyor. İşte o zaman günde 10 litreden adam başı yılda 3 ton su tasarrufu sağladım diye seviniyorum. Bugün Hürriyet IK'daki Kızılderili atasözü de tam üzerine geliyor konunun: Son ırmak kuruduğunda, son ağaç yok olduğunda, son balık öldüğünde; beyaz adam paranın yenmeyen bir şey olduğunu anlayacak.
İş için gittiğim b…

Studyo (hazır) ofis avantajları

Hazır ve Kiralık Ofis Arasında Nasıl Karar Verilmeli?
Sizin için hangi seçeneğin uygun olacağına karar vermenin en iyi yolunun önce firmanızın ne şekilde büyüyüp gelişeceğine karar vermek olduğunu düşünüyorum. Örneğin; geçmişte kendini geleneksel kiralık ofis yaklaşımına daha yakın hisseden bir kaç müşterim olmuştu ve onlar için bu seçenek daha uygundu. Bu şekilde kurulan ofisleri çalışır hale getirmek için gereken tüm sermaye harcamaları göz önüne alındığında kovansiyonel ofisler ancak 3 yıl sonra maliyet etkin hale geliyorlar. Fakat firma düşünülenden daha hızlı büyüdüğünde, yani kullandıklarından daha fazla alana ihtiyaç duymaya başladıklarında, sorunlar ortaya çıkabiliyor. Bu durumda kira kontratınızı fesh etmek ya da firmanızı iki farklı binaya yaymak zorunda kalıyorsunuz.
Benim uzmanlık alanım idari ve diğer servislerini dışardan alan hazır ofisler ve bence hali hazırdaki piyasa şartlarında en iyi seçenenek bu.
Ofis servislerini sağlayan işletmeler, yönetici suitleri …
Bilindiği üzere etohum girişimleri 31 Ocak’da açıklanmıştı. Sunumax da 11 girişimden biri olarak seçilmişti. 8 Ay geçti ve yeniden etohum seçmeleri başladı. Etohum deneyimimi yazmak istedim bu sayede yeni katılacak firmaların kafalarındaki soruları cevaplayabilirim diye düşündüm. Etohum bana ve Sunumax‘a çok şey kattı. Kattıklarından ilk etapta aklıma gelenleri sıralamak isterim.

etohum toplantıları
İki haftada bir düzenlenen toplantılarda onlarca yeni kişiyle tanıştım. Tanıştığım kişilerden çok şey öğrendim, bu kişilerle sohbet etmekten büyük zevk aldım. Bu kişilerden bazıları Ömer Ekinci, Devletşah, Müge Cerman‘dı (angel advisor)… Sunumax’ın logo ve tasarımını yapan Burak Dönertaş ile de bir etohum toplantısında tanışmıştım. Etohum toplantılarının bazıları da maçkolik’de yapıldı. Maçkolik’de o güzel yemekleri yarı fiyatına yemek bile büyük zevkti. Maçkolik’e de teşekkür etmek boynumun borcudur. Etohum toplantılarının birinde de eticaret dünyasının önemli ismi Prof. Dr. Şu…

Twitter bilgi yarışması

İş fikridir: Twitter’da bir bilgi yarışması için hesap açılır. Kayıtlı olanlara rastgele saat aralıkları ile günde 5 tane bilgi yarışması sorusu gelir. Bunlara doğru cevap verenler puanlar toplar. Hafta sonunda herkesin puanı toplanır. Birinci olan kişi haftanın hediyesini alır. Örnek puanlama: Doğru cevabı veren ilk kişi 20 puan alır. Doğru cevabı veren her kişi 3 puan alır. Cevap veren her kişi 1 puan alır.
Ancak 10 binlerce kişi üye olduğu zaman nakite dönmeye başlar. İşte o zaman sponsor sorular sorulmaya başlar günde bir sponsor soru sorulur. Örn: Toyota’nın Türkiye pazarı için hazırladığı en küçük binek araba modelinin adı nedir? Bu sponsor soru satılır.
Üye sayısı arttıkça verilen hediyeler de nicelik ve nitelik olarak artmalıdır.

Sakarya Üniversitesi Girişimcilik üzerine konuşma notlarım

25 Şubat’ta Sakarya Üniversitesi Kariyer Kulübü’nden Girişimcilik üzerine konuşmaya davet edildim. Bu yazıda sunum esnasında anlattıklarım bazı noktaları paylaşacağım.

Gerçekten kendi işinizi kurmak istiyor musunuz?
Resimde spor merkezine giden iki kişi var. Birazdan içeride kalori yakmak için değişik aletlerle spor yapacaklar ama kapıdaki merdiveni değil, yürüyen merdiveni seçiyorlar. Sizce gerçekten spor yapmaya kararlı insanlar mı? Bir girişim zorluklarla doludur. Muhsebesi, operasyonu, pazarlaması, hukuki boyutu gibi önceden tahmin edilemeyecek zorluklar vardır. Bunlar için gerçekten özverili çalışmaya kararlıysak, kendi girişimimizin de zorlu yollarından yardım almadan geçmeliyiz. Büyük düşünüp küçük başlamalıyız.
Müşterilerimizi gözünden tanımalıyız.
Kim olursa olsun birine bir şey satmak istiyorsak, karşımızdakini tanımamız gereklidir. Her zaman karşımızdaki kişi ile ilgili bilgiler bize önceden gelmeyecektir. Karşımızdan aldığımız ufacık ipuçları bile bizi satışta b…

Otobüs, uçak koltuk başlığı

2009 yılında ABD’ye yaptığım bir yolculukta Lufthansa hava yolları ile uçmuştum. Çok rahat ve konforlu bir uçuştu. Tabi ki burada uçuşu anlatmayacağım. Her ne kadar yeni görmemiş olsam da bu sefer dikkatimi çeken bir iyileştirme var. Aşağıda gömülü resimlerden göreceğiniz gibi koltuğun başlığı çok rahattı. Başlığın sağ ve sol kanatları neredeyse 90 dereceye kadar katlanabiliyor. Bu sayede kafanızı sıkıştırmadan belli bir darlık belirliyorsunuz ve uzun otobüs yolculuklarında sürekli gördüğümüz manzaralar engellenebiliyor.

Tabi ki otobüs fabrikası kurmayalım. Bu koltuk başlıklarını özel üretelim. Bugün ubak’dan (Ulaştırma Bakanlığı) baktığım verilere göre Otobüsle şehirlerarası tarifeli yolcu taşımacılığı yapan firma sayısı 418′dir. Son kullanıcının otobüs bileti alma alışkanlığını değiştirir mi bilemiyorum bu koltukbaşları ama en azından daha rahat bir seyahat geçirmesine yardımcı olacağı kesindir.

Uçaktayken çektiğim örnek resimler albümdedir.

Belki de zaten böyle başlıklara sahip ot…